Brenninettla, Urtica dioica

Brenninettlur og langhálmur í Kristnesi

Boðið að taka þátt

Mér var boðið að taka þátt í að spinna brenninettlur haustið 2024. Hugsaði mig um tvisvar jafnvel þrisvar og sagði síðan; já takk. Pantaði flugmiða og flaug  norður til að spara tíma. Varði heilum fjórum dögum við spuna og uppsetningu á vef í pínulitlum vefstól. 

Verkefnið

Verkefnið snýst um að nýta hráefni frá Kristnesi þar sem að Beate Stormo býr með eiginmanni sínum Helga Þórssyni, gömlum og kærum vini mínum. Þau búa með kýr, fé, hesta, grænmetisrækt, berjarækt, skógrækt og mikið list- og handverk. 
Hráefnið sem að Beate vildi nýta eru brenninettlur sem vaxa á jörðinni hennar og rúghálm, einnig kallaður langhálmur, sem þau Helgi ræktuðu fyrir nokkrum árum fyrir handverk. Hálmur er yfirleitt aukaafurð, en langhálmur (långhalm á sænsku) hefur lengi verið ræktaður í Svíþjóð og víðar vegna langra stilkanna sem voru nýttir í vefnað, hálmþök, húsmúr o ogmargt fleira. Ef þú skilur sænsku geturðu fræðst um langhálm hér: 
​www.slojdochbyggnadsvard.se/siteassets/sob/halm_lca.pdf

​Eins og sjá má var erfitt að skorast undan því að taka þátt í svona spennandi verkefni.
Beate var búin að tína og verka brenninettlurnar að hluta til. Þær þarf af feyja til að losa um trefjarnar frá kjarnanum, eins og gert er við hör/ lín. Síðan þarf að kemba trefjarnar og þar næst spinna og jafnvel tvinna. 

Vefstóll og vara

 Beate hafði verið með áætlun; kemba, spinna, setja upp vef í ramma og vefa. Það vildi svo heppilega til að sama dag og Beate býður mér þátttöku býðst mér vefstóll til sölu frá vinkonu minni í Hvalfirði, pínulítill vefstóll sem hentaði akkúrat fyrir það sem frúin í Kristnesi ætlaði að vefa; sushímottur. 
Vefstóllinn var af þægilegri stærð og hægt að brjóta saman þannig að hann komst í ferðatöskuna mína. Móðir mín tíræða og blind í 4 ár, sem hefur aðstoðað við uppsetningu á vefstólnum mínum og uppistöðum í hann gegnum tíðina, hélt ég væri að fara í flug með vefstól af fullri stærð, minnug þess þegar ég flutti heim með flugi frá Finnlandi árið 1986. Þá var ég með tvo vefstóla í fullri stærð og fullt af farangri öðrum sem að fyllti eina flugvél. Hún gat ómögulega skilið að ég ætlaði að  fara með vefstólinn norður með flugi og nota hann aðeins í fjóra daga. Hún hélt að það væri grín að ég ætlaði troða honum  í ferðatöskuna, hélt að það væri kannski  líkindamál. 
Þetta var ekkert grín. Ég komst heilu og höldnu norður með vefstólinn og allt mitt hafurstask og var hann reistur við í bragga fyrir ofan fjárhúsin í Kristnesi. Það er alveg satt og sést af meðfylgjandi myndum.​

Að spinna brenninettlu

Það er ekkert einsdæmi að spinna af brenninettlu. Það er fólk út um heim allan þar sem brenninettlu er að finna sem að nýtir hana til textílgerða og aðrir eru að þreifa sig áfram eins og við erum að gera í þessu verkefni. Það má nefna að á FB er nördahópur sem ég er í um að spinna brenninettlur.  Í Nepal er til brenniettlutegund sem verður gífurlega hávaxin, hátt í tvo metra, sem hefur verið notuð lengi til spuna og framleiðslu á textíl. nepalesenettle.org
Ég hef spunnið lín, hörrudda, tog, þel, hundshár, bómull og alls konar ull gegnum tíðina en og hver trefjategund hefur sína eiginileika sem þarf að læra á við spuna og brenninettlan er engin undantekning. 
Við höfum nú tvisvar hist og nýtt 4 daga til að verka, spinna og rifja  vefstól brenninettlubandi. Það er komin reynsla og lærdómur eftir þessa daga. Það gekk miklu betur að nálgast efnið og vinna það öðru sinni þetta haust ári eftir fyrsta skiptið. Í þetta sinn flaug ég bara með spunarokk með mér norður. 

Súshímottur urðu að raunveruleika 

Sushimottur urðu til og auðvitað var fyrsta mottan prufuð heima í Kristnesi og skilaði algjörlega sínu. Sushimotta úr brenninettlubandi og hálmi er að sjálfsögðu ekki eins og súshímotta úr bambus og óþekktu bandi en skilar jafngóðu súshí. ​